Zelf heb ik altijd gevonden dat ik vervangbaar moet zijn. Ik heb dan ook alles wat ik deed zo goed gedocumenteerd dat een ander er mee verder kan als ik er mee zou stoppen. Ik had ook geen zin om onvervangbaar te zijn, dan blijft men maar aan je trekken en daar had en heb ik geen zin in.

Een maandje terug bleek helaas dat ik me toch min of meer onvervangbaar had gemaakt bij mijn oude baas. Ik heb daar 17 jaar gewerkt en heb eigenlijk een baan gecreeerd die bij me pastte. Ik kreeg daar ook veel vrijheid en was een soort eenmansbedrijfje binnen het bedrijf.

Nu 7 jaar later kwamen ze bij me vragen of ik alsnog niet hen uit de brand kon helpen. Ze hadden een klusje waar hun andere 300 medewerkers niet mee uit de voeten kunnen en waar ze ook geen mogelijkheid zien om het uit te besteden of geschikt personeel in te huren. Het gaat dan technische creativiteit, analyzeren, programmeren en veel rondhangen in een fabriek ivbm met een nog door te ontwikkelen product.

Een hoge opleiding is niet nodig (heb ik ook niet en werkt zelfs remmend), wel allroundheid en niet te beroerd om iets te durven waar ik nu nog geen verstand van heb. Mensen die dat kunnen en willen zijn erg schaars. Ik vond het vroeger niet erg, maar heb mijn leven anders ingericht. Ze moeten dus echt opzoek naar een ander of een andere bedrijfsvoering die niet meer uitgaat van mensen zoals ik. :-)

Dank voor je uitgebreide reactie, leuk om dit soort ervaringen te horen! Ergens is het natuurlijk een fijn idee dat je nodig bent/gewaardeerd wordt/kennis of vaardigheden bezit die weinig andere mensen hebben, maar voor ondernemingen is het (zoals ook blijkt uit je verhaal) onhandig om min of meer onvervangbare functies te creëren. Voor managers is het dus de uitdaging om dit soort functies te bannen, meerdere mensen op te leiden en vooral zichzelf overbodig te maken zodat het bedrijfsproces altijd door kan blijven gaan.

Moest overigens erg lachen toen ik op je weblog het volgende las:

Copywrong
Alles van deze site mag naar hartelust geleend worden.

De kreet op mijn website is 'Lenen van deze site mag.. (..je me natuurlijk ook maildelen.)'
Die is overigens net zo gemeend. Misschien log ik daar binnenort over.

Het probleem is dat dat bedrijf juist enorm gegroeid is door heel veel keuzes en verantwoording aan hun werknemers over te dragen. Mijn baas sprak ik hooguit 2x per jaar en de managementlaag stelde getalsmatig niets voor. Dat drukte de kosten enorm en geeft je als werknemer een goed gevoel over werk.

Ik zag ook dat collega's dit misbruikten en een imperiumpje opbouwden. Daar had ik dus echt geen zin in, en zag daar toen al duidelijk de nadelen van. Voor mijn vetrek heb ik mijn kennis overgedragen aan een aantal collega's. Helaas dragen die het niet over en hebben het inmiddels zo druk dat zij geen tijd vinden om ook maar iets over te dragen. En ik kon onmogelijk kennis overdragen die ik toen nog niet had. Daar moeten zij toch echt zelf tijd voor vrijmaken.

Zoals ik uit je verhaal begrijp gaf het management wel heel erg veel vrijheid aan de werknemers en was er nauwelijks binding met deze laag van de organisatie. Sommige mensen kunnen daar inderdaad misbruik van maken. Ik had ooit een baas en die gedroeg zich zo dat elke werknemer voor hem holde. Hij liet ons vrij, uitte geregeld zijn waardering, maar gaf tegelijkertijd ook het gevoel dat we moesten presteren. Als hij destijds ook inzag dat het niet handig is als alle kennis bij mij bleef was, dan zou ik bijna zeggen dat hij de ideale manager is.

Je kreet vind ik een goede zaak. Ooit las ik een leus en die komt geregeld weer naar boven: 'Kennis is geen bezit maar is er om gedeeld te worden.'