5 redenen waarom preventie van psychisch verzuim vaak niet werkt

18 Nov 2026
0

Natuurlijk is voorkomen beter dan genezen. Dat snapt iedereen. Zelf ben ik ook voorstander hiervan. Maar hoe komt het toch dat psychisch verzuim maar blijft stijgen? Verzuim door stress is in vijf jaar tijd met 36 procent gegroeid, volgens arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare. Waarom blijken interventies om psychisch verzuim te voorkomen zo weinig te werken? Waarom blijven we liever achter de feiten aanlopen, brandjes blussen en inzetten op snel terugkeren naar het werk als medewerkers zijn uitgevallen? Ik zie 5 belangrijke redenen.

1. Preventie van psychisch verzuim is moeilijk zichtbaar te maken

Wat je voorkomt, zie je niet. Er valt niemand uit, er komt geen vervanging, er ligt geen werk stil. Het effect is er wel, maar pas later en zonder dat iemand het merkt. Daardoor voelt de zogenaamde Return on Investment (ROI) … vaag. En dat spreekt de gemiddelde ondernemer niet aan. Een investering waarvan je de opbrengst niet ziet, schuif je makkelijk door naar volgend kwartaal. Dus gaan we vrolijk verder met de dagelijkse gang van zaken, totdat een medewerker uitvalt. De pijn is zichtbaar. En dan pas komen we in actie.

2. Uitval is niet een individueel probleem

Grenzen stellen, klachten op tijd herkennen, op tijd aan de bel trekken. Hartstikke goed. Maar een individu heeft te maken met z’n omgeving. Waaronder een team (als ik uitval, dan hebben mijn collega’s meer werk), manager (durf je dit te bespreken), cultuur (wat is de norm wat betreft presteren) en andere persoonlijke belangen.

3. Losse vitaliteitsinterventies als totaaloplossing

Werkgeluk, mindfulness, gezonde voeding, meer bewegen. Heel goed en waardevol. Maar… zoals een ziek uitgevallen medewerker mij vertelde: “M’n bedrijf moet oprotten met werkgeluk en de hele poppenkast aan vitaliteit! Het enige wat ik nodig heb om goed te functioneren is dat mijn manager bereikbaar is. En dat hij qua kennis van het werk capabel is. Helaas is dat niet zo."

4. Window dressing in duurzame inzetbaarheid

Steeds meer bedrijven vinden dat ze iets aan vitaliteit, duurzame inzetbaarheid of welzijn moeten doen. En daar ben ik ontzettend blij mee. Tegelijkertijd doen veel bedrijven maar wat, zonder gedegen onderzoek naar wat medewerkers nodig hebben. Of erger nog: er zijn medewerkerstevredenheidsonderzoeken en er wordt niks mee gedaan. Preventie is eerlijk nagaan bij medewerkers wat er nodig is. Niet een besluit van hogerhand, in het ergste geval om te verbloemen dat er in de kern, binnen de organisatie, een probleem is.

5. Motivatie van medewerkers om te werken aan welzijn

Een training onder werktijd. Prima. Een training buiten werktijd. Oei, dat is lastiger. En dat is een keuze van de organisatie, niet van de medewerker. Daarnaast lijkt de mens geprogrammeerd te zijn om vooral niet in actie te komen als er geen ernstige klachten zijn. Dus ach, een beetje moe zijn, prikkelbaar, slecht slapen. Dat komt wel goed. Werken aan welzijn, mentale fitheid en gezondheid vereist inspanning. En niet iedereen heeft daar zin en tijd voor. Juist in de hectiek en drukte van de dag.

Waar preventie van psychisch verzuim wél begint

Preventie werkt wél. Maar alleen als je begint bij het werk, de leiding en de cultuur. Niet bij de fruitschaal.

Ik ben Louise Hildebrand, psycholoog, spreker en auteur van het boek Van Binnenuit Gelukkig. Ik help organisaties onderzoeken wat hun medewerkers écht nodig hebben om mentaal fit te blijven, en ik spreek over presteren zonder op te branden. Wil je sparren over het voorkomen van psychisch verzuim in jouw organisatie? Neem contact met me op. Meer over het boek Van Binnenuit Gelukkig, word mentaal fit en gezond voorbij uiterlijk succes, vind je op louisehildebrand.nl/boek.

FAQ over psychisch verzuim

Hoe voorkom je psychisch verzuim als werkgever?

Begin bij het werk, de leiding en de cultuur. Vraag medewerkers eerlijk wat ze nodig hebben en doe er ook iets mee. Losse vitaliteitsacties werken zelden zonder die basis.

Waarom werkt een vitaliteitsprogramma vaak niet?

Omdat het vaak losstaat van wat medewerkers werkelijk belast, zoals werkdruk, bereikbaarheid van de leidinggevende of de norm rond presteren.

Is preventie van psychisch verzuim de investering waard?

Het effect is minder zichtbaar dan uitval, omdat je niet ziet wat je voorkomt. Langdurig psychisch verzuim kost een organisatie wel veel meer dan op tijd investeren in een gezonde werkomgeving.


Reageer op dit artikel